مرکز تحقیقات سلامت در حوادث و بلایا

این سفر علمی که با هدف تکمیل چک لیست ارزیابی خسارت سازمان بهداشت جهانی (Damage and Loss Assessment, DALA) ، آشنایی با تبعات سیلاب در حوزه سلامت و اقدامات بهداشتی درمانی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی گلستان انجام شد، به مدت 3 روز از تاریخ 1 خرداد ماه 1398 به طول انجامید.

طی این بازدید، شرکت کنندگان با همراهی کارشناسان حوزه سلامت در حوادث و بلایای دانشگاه علوم پزشکی گلستان، به مناطق آسیب دیده از سیل در دو بخش آق قلا و گمیشان عزیمت نمودند. ایشان ضمن بازدید از درمانگاه دندانپزشکی، رادیولوژی، زنجیره سرما و محل نگهداری واکسن های مرکز بهداشت آق قلا که در زمان سیل به شدت دچار آب گرفتگی شده و تجهیزات آنها کاملا آسیب دیده و از بین رفته بود، به گفتگو با مدیر شبکه و مسوولین این بخش پرداختند.

در این دیدار دکتر فیروزه ایگدری، مدیر شبکه بهداشت و درمان آق قلا، که از نیروهای بومی محسوب می شوند، پاره ای از مشکلات ایشان طی فاز پاسخ به رویداد سیل را مرور و خاطر نشان کرد که نقش حمایت گری مردم از یکدیگر و به خصوص در بحث اسکان موقت در منزل اقوام بسیار چشمگیر و ارزنده بود؛ چنانچه حدود  مردم به منازل اقوام خود در مناطق امن مراجعه کردند و تعداد کمی از آنان در اقامت گاههای موقت اسکان یافتند.

دکتر حمید رضا خانکه نیز ضمن قدرانی از تلاش های همکاران این مرکز، یادآور شد که به منظور بهره مندی سایر استانها از تجارب ارزشمند همکاران حوزه سلامت استان گلستان، ضروری است ایشان فرمهای درس آموخته های سیل را تکمیل و به EOC وزارت بهداشت ارسال نمایند تا در اختیار سایرین قرار گیرد. وی همچنین به مسوولین شبکه بهداشت قول مساعد داد که مشکلات طرح شده ایشان را در جلسات شورای هماهنگی سازمان مدیریت بحران مطرح کند.

بعد از این دیدار، تیم بازدید کننده به سایر مناطق آسیب دیده آق قلا و سپس گمیشان مراجعه کرد و با ارائه توضیحات کارشناسان، به بررسی خط حرکت و موقعیت مکانی جاری شدن سیل، اقدامات محلی و ملی برای مهار سیلاب و جلوگیری از ورود آن به شهر در روستاها پرداخت. یکی از فعالیت های چشمگیر مردم محلی برای ممانعت از ورود آب به داخل شهر گمیشان، ایجاد سیل بند با استفاده از کیسه های شن به طول 4 کیلومتر طی 24 ساعت و صرفا با مشارکت مردم محلی و مسوولین بود.

این تیم سپس به مرکز بهداشت گمیشان مراجعه کرد و از پشت بام این مرکز که در ارتفاع مناسبی قرار داشت به مشاهده مسیر حرکت سیل و چگونگی آب گرفتگی مناطق پرداخت. در این حین یکی از کارشناسان ارشد اپیدمیولوژی این مرکز، با ارائه توضیحات مبسوطی روند ارائه خدمات بهداشتی درمانی طی نخستین روزهای بعد از رخداد سیل به مردم آسیب دیده را تشریح کرد و یادآور شد: از زمان رخداد سیل تاکنون موارد بیماریابی فعال و غیر فعال بویژه بیماری های روده ای افزایش یافته است. از نظر ایشان علت این امر، افزایش حساسیت تیم بهداشتی و مردم و در نتیجه جستجو و شناسایی بیشتر موارد مشکوک و قطعی بوده است.

مشاهدات مستقیم در مناطق تحت تاثیر سیل استان گلستان نشان داد که شهر گمیشان از دو طرف در محاصره سیل قرار داشته است ولی با این وجود با اقدامات مردم محلی آب به مقدار کمی وارد شهر شده و به مراتب کمتر از منطقه آق قلا متحمل خسارت و آسیب شده است. به نظر می رسد اینگونه اقدامات موثر از سوی مردم بومی، ماحصل سازگار بودن ایشان با پدیده سیل و سیلاب و مقبول بودن سطح تاب آوری شان بوده است.

تیم بازدید کننده دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، صبح روز جمعه مورخ 3 خردادماه با مراجعه به منطقه روستایی زیارت، برخی از مخاطرات انسان ساخت ناشی از ساخت و سازهای بی ضابطه و بلند مرتبه بر بستر و در حریم رودخانه را بررسی و نقد کرد.

در آخرین برنامه بازدید، این تیم با مراجعه به ارتفاعات هزار پیچ، به مشاهده موقعیت جغرافیایی گرگان رود پرداخت. لازم به یادآوری است هنوز نقاط مختلفی که دچار آب گرفتگی وسیع شده بودند قابل رویت بود. در این بخش یکی از کارشناسان دانشگاه علوم پزشکی گلستان، به ارائه توضیحاتی در این خصوص پرداخت و پس از آن، تیم اعزامی از دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی به سوی تهران عزیمت کرد.